Gratis Joomla Template by FatCow Review
Predstava „Ivanov“ – za sada najbolja ocena ...
Na 22. Jugoslovenskom pozorišnom festivalu u Užicu u dane vikenda su odigrane 3 predstave: „Ivanov“ Narodnog pozorišta iz ...
Raspisan XXV konkurs za “Najlepšu ljubavnu ...
Dom kulture Ivanjica raspisuje 25. Konkurs  za najlepšu ljubavnu pesmu koji je otvoren od 15. oktobra do 30. novembra ove godine. Na ...
Dani Rače ukraj Drine
23. Duhovne svečanosti „Dani rače ukraj Drine“ održavaju se u Bajinoj Bašti od 12. do 15. oktobra. Dani Rače su jedna od ...
Dokumentarni film
Novi dokumentarni film požeškog reditelja Dejana Petrovića "Isti" imaće svetsku premijeru u takmičarskom programu najvećeg festivala ...
Pribojac dobitnik prve nagrade „Dositejevo ...
Lazar Janović, dvadesetdvogodišnji Pribojac, osvojio je prvu nagradu na prestižnom književnom konkursu „Dositejevo zlatno pero“ ...
Ekmeščić niže uspehe
Nikola Ekmeščić, perspektivni bajinobaštanski automobilista, nastavio je seriju uspešnih nastupa u šampionatu Srbije na ...
Festival slikovnica u Požegi
Danas su počele prve aktivnosti u okviru programa drugog Festivala slikovnica "Čigra" u Požegi. Ovu jedinstvenu manifestaciju u našoj ...
Počinju arheološka iskopavanja Jagata, na ...
Istraživanja koja sprovodi Zavičajni muzej Priboj u okviru javnih radova uz finansijsku pomoć opštine trebalo bi da daju odgovore i na ...
Izložba portreta Vlada Petrovića
Dom kulture „Pivo Karamatijević“ i Zavičajni muzej -Priboj, u okviru ciklusa „Štreka 2017“, organizovali su  ...
Počinje prva faza radova na gondoli
Zemljani radovi na prvoj fazi gradnje gondole na Zlatiboru počinju u četvrtak, rekla je za Radio Lunu i RAM mrežu direktorka JP Gold Gondola ...

Manastir Mileševa

Kategorija: Prijepolje Objavljeno Nedelja, 25 Juni 2017 Autor ZapadnaSrbija

Manastir Mileševa je srpski srednjevekovni manastir, nalazi se na šestom kilometru od Prijepolja na reci Mileševac. Prijepolje je smešeteno na ušcu Mileševke u Lim, u podnožiju planine Jadovnik. Najstariji pomen Prijepolja pod tim imenom je iz 1332. godine kod Gijoma Adama, a u analima Dubrovacke republike spominje se prvi put 1343. godine. Prijepolje se u srednjem veku razvijalo kao trg (tržnica) manastira Mileševa i nalazilo se na tzv. dubrovackom drumu koji je povezivao obalu srednjeg Jadrana sa centralnim i istocnim delovima Balkanskog poluostrva. Razvoj Prijepolja stoga je usko povezan sa trgovcima koji su kroz njega prolazili i u njemu trgovali još od srednjeg veka. Prijepolje i Polimlje bili su sastavni deo Raške i jedan od središnjih delova rane Nemanjićke države. 

Manastir Mileševa graden je 1218. i 1219. a živopisan 1222. do 1228. godine. Osnovao ga je kralj Vladislav, sin kralja Stefana Prvovencanog, a unuk Nemanjin. Vladislav je Mileševu podigao kao svoju grobnu crkvu. Onako kao što je njegov otac podigao Žicu, a ded Studenicu. Umro je, živeci najviše u Zeti, sedamdesetih godina XIII veka, a sahranjen je u svojoj zadužbini. Mileševska crkva Svetog Vaznesenja Gospodnjeg zidana je po ugledu na ranije vladarske zadužbine, Studenicu i Žicu, u raškom stilu. Taj stil karakteriše romanski nacin zidanja, uobicajen u tadašnjem srpskom primorju, prilagoden potrebama Pravoslavne crkve. Sasvim je jednostavna, zidana sigom, a zatim omalterisana. Gradevina je jednobrodna, sa dve niske pevnice, širokom centralnom i dvema bocnim apsidama. Prvobitno je imala jednu kupolu, a docnije je, prilikom restauracija u XVII ili XIX veku, dobila još jednu. Od nekadašnjeg unutrašnjeg portala, zidanog verovatno po ugledu na studenicki, ocuvao se samo jedan kameni lav, dosta rusticno klesan. Druge plasticne dekoracije Mileševa nema, osim plitkih arkadica oko kupola i ornamentalnih traka oko potrala i nekih prozora. Karakteristicna je osnova crkve: gradevina se širi od zapada (ulaza) prema istoku. Crkva je, u odnosu na druge gradevine raškog stila, dosta visoka. Mileševska crkva dobila je oko 1235. godine, još jednu, spoljašnju pripratu. Nju je Vladislav dozidao da bi u njoj sahranio telo svog umrlog strica Save. Naime, na povratku sa svog drugog puta po svetim zemljama Istoka, bivši arhiepiskop Sava, koji je 1233. godine arhiepiskopski presto ustupio svome uceniku Arseniju, zadržao se u Bugarskoj, u Trnovu, tu se razboleo i umro 15/25. januara 1236. godine. Godinu dana kasnije, nastojanjem Vladislava, Arsenija, i tadašnjeg mileševskog igumana Atanasija, Sava je prenet u Mileševu i svecano sahranjen u grob u tek sazidanoj priprati. Cinjenica da je Savino telo bilo sahranjeno u Mileševi podigla je ugled i inace poštovanom manastiru. Mileševa tada postaje kultno mesto koje svi pohode. Zato Turci 1594. godine odnose mošti svetitelja u Beograd i spaljuju ga, želeci time da unište kult Svetog Save u srpskom narodu. Naprotiv, od tada duh Svetitelja, kroz prah i pepeo, pretocen u svetosavlje, još snažnije živi, a manastir Mileševa postaje neuništivi svedok koji opominje i nadahnjuje. Turci su, po prvi put poharali Mileševu 1459. godine. Pa ipak, u njoj je crkveni i prosvetni život, sa povremenim malaksalostima, trajao skoro neprekidno. U XVI veku (1543. i 1544.) u Mileševi je radila jedna od prvih srpskih štamparija, što svedoci da se u manastiru radilo na knjizi i pisanoj reci i u najtežim uslovima. Iz okoline Mileševe bili su, izgleda, rodom i braca Sokolovici, od koji je poturceni Mehmed postao veliki vezir, a drugi, mileševski dak Makarije, prvi patrijarh obnovljene Pecke patrijaršije. 

U XVI i XVII veku mnogi ugledni putnici navracaju u manastir, ponekad ga zaticu prenaseljenog i u blagostanju, ponekad su svedoci njegovih nevolja. U XVII veku vršene su znatne popravke manastirskih gradevina. Krajem XVII veka, u doba narodnih ustanaka, Mileševa je donekle doživela sudbinu nedalekih Sopocana i drugih manastira koji su se nalazili na teritoriji sa koje je stanovništvo, pod patrijarhom Carnojevicem, prebeglo u Austriju. Turci su konake popalili, a manastir opljackali. Ima pomena da je crkva opljackana još jedanput, krajem XVIII veka. Cesto napuštani manastir, sve više je propadao. 1857. godine ruski putopisac i naucnik Giljferding piše da je crkva u razvalinama, da zidovi postoje, ali da krovova nema, da su kupole skoro potpuno porušene i da ih pridržavaju samo delovi svodova. Najvažnija obnova manastira Mileševe izvedena je od 1863. do 1865. godine, trudom prijepoljskih gradana. Tada su podignuti krovovi i kupole, dozidana poluporušena apsida, a možda i cela gradevina nad spoljašnjim narteksom, obnovljen je živopis, zaštitni zidovi, manastirska vodenica. Nije sasvim sigurno, ali izgleda da je tom prilikom crkvi naneta i velika šteta, izbijanjem skoro celog zida izmedu unutrašnje priprate i naosa, na kome se nalazila velika kompozicija Smrt Bogorodicina, i da su tom prilikom stradale i druge freske, medu kojima je i Nemanjin portret. Verovatno je zid, u kome se nalazio i portal, bio prepukao i porušen do te mere da ga majstori nisu mogli konsolidovati, nego su ga skoro sasvim uklonili, i na taj nacin proširili samu crkvu. Najpoznatija freska i jedno od remek-dela iz manastira Mileševe je svakako “Beli andeo” deo freske “Mironosnice na Hristovom grobu” iz crkve Vaznesenja Hristovog.

Pogodaka: 278

Aktivan odmor

  • Seoski turizam u Požegi

    Boravak u prirodi pruža Vam mogućnost za šetanje,rekreaciju,bavljenje sportom, mogućnost lova i ribolova, branje šumskih plodova i lekovitog bilja. Ukoliko pokažete interesovanje možete se uključiti u...

  • Vidikovci po Zapadnoj Srbiji

    Turistička organizacija regije Zapadna Srbija izgradiće deset vidikovaca na područiju Užica, Bajne Bašte, Ivanjice, Arilja, Požege, Kosjerica, Nove Varoši, Prijepolja, Sjenice i Čajtine. Izgradnju...

Tradicionalna jela